Het verhaal van "Cavalleria Rusticana"

Wat voorafgaat: Turiddu, zoon van de kroegbazin Mamma Lucia, en in zekere zin de dandy van het dorp, en Lola, het 'mooiste meisje van de klas', zijn verliefd en beloven elkaar eeuwige trouw. Turiddu moet alleen eerst nog in dienst. Echter, als hij maanden later terugkomt uit het leger blijkt Lola getrouwd te zijn met de rijkere Alfio. Gepikeerd zoekt Turiddu troost bij Santuzza, verleidt haar (zij raakt zwanger) en belooft met haar te trouwen. Dan is het Lola die jaloezie voelt. Ze begint met Turiddu te flirten en de oude liefdesvlam tussen deze twee laait snel weer op.

Bij het begin van de opera is het ochtend. Alfio is een paar dagen van huis en bij zijn woning onder het raam van Lola zingt Turiddu een liefdeslied. Het leidt geen twijfel dat hij de nacht bij haar heeft doorgebracht....
Santuzza komt bij Mamma Lucia, ze zoekt Turiddu, ze is bang dat hij haar ontrouw is om Lola. Als Turiddu verschijnt bidt en smeekt ze hem terug te komen, maar hij zegt dat ze hem met rust moet laten. De confrontatie wordt buitengewoon heftig en op dat moment komt Lola toevallig voorbij. Met flirterig gedrag strooit ze zout in de pijnlijke wonden van Santuzza. Het is Pasen en de dorpelingen zijn in de kerk. Lola en daarna Turiddu gaan ook naar binnen. Santuzza blijft buiten, want ongehuwd zwanger mag ze op deze heilige dag de kerk niet betreden. Dan verschijnt Alfio. In haar wanhoop vertelt Santuzza hem het hele verhaal. Alfio is woedend en zal wraak nemen. Santuzza beseft dat ze het beter niet had moeten zeggen.
Na de kerkdienst verzamelt iedereen zich op het terras bij Mamma Lucia. Turiddu is uitgelaten, hij heeft het hoogste woord en er wordt veel gedronken. Alfio verschijnt en als Turiddu hem een glas wijn aanbiedt, weigert hij en daagt Turiddu uit: "ik wacht op je, buiten bij de poort."
Turiddu is bij zijn moeder, hij is dronken en overstuur. Hij vraagt haar om hem te zegenen 'net zoals toen ik het leger in moest', en hij vraagt haar om goed voor Santuzza te zorgen mocht hij onverhoopt niet weer thuis komen. Mamma Lucia begrijpt hem niet en Turiddu gaat weg in verwarde toestand. Korte tijd later komen de vrouwen van het dorp aanrennen, schreeuwend en huilend: "ze hebben Turiddu vermoord!"

Achtergronden van de opera en van het Verisme

Het verhaal van de opera Cavalleria Rusticana begint bij Giovanni Verga. In 1880 publiceerde de dan in eigen land al vrij bekende schrijver Verga een bundel korte verhalen onder de titel Vita dei Campi (landleven) waarin hij een nieuwe stijl uitprobeert, het Verismo. In die nieuwe stijl zoekt hij naar ‘confrontatie met de naakte, onopgesmukte feiten’ en hij heeft het over ‘de doeltreffendheid van wat waar gebeurd is, van echte tranen, van vleselijke verlangens ......’ Een van de verhalen uit die bundel is Cavalleria Rusticana.
In 1889 wordt Pietro Mascagni gegrepen door deze verhalen en met name de laatste. Hij heeft op dat moment een niet geheel vlekkeloos verlopen carrière achter de rug. In 1882 gaat hij naar het conservatorium, raakt daar goed bevriend met Giacomo Puccini, maar wordt wegens slechte studieresultaten in zijn 2e jaar van school gestuurd. Hij sluit zich aan bij een reizend operagezelschap, is een tijdje contrabassist bij een theatergezelschap in Milan, dirigeert een seizoen lang operettes, etc. etc. En dan in 1889 valt zijn oog op een compositiewed­strijd voor een korte opera. Hij werpt zich op het verhaal van Verga en schrijft in zeven weken de complete opera. Maar op het moment dat hij zijn werk moet inzenden begint hij te twijfelen of zijn in de haast geschreven compositie wel goed genoeg is en hij besluit een ander, eerder gecomponeerd stuk in te zenden. Zonder zijn medeweten echter verwisselt zijn vrouw de partituren, en zo gebeurt het dat toch Cavalleria Rusticana mee­dingt en de wedstrijd wint. Dankzij dit gebeuren beleeft het stuk op 17 mei 1890 zijn eerste uitvoering (zie onderstaand affiche). Weliswaar voor een halfvol theater, maar het publiek is laaiend enthou­siast en binnen enkele maanden is Cavalleria Rusticana de meest uitgevoerde opera in heel Italië.